Waarom reflectie soms niet lukt

En wat dat over jou zegt (spoiler: niets negatiefs)

Veel mensen denken dat ze “niet goed kunnen reflecteren”.

Dat ze te onrustig zijn. Te vol. Te gevoelig.

Maar reflectie is geen vaardigheid die je wel of niet bezit.

Het is een toestand.

En soms is die toestand simpelweg niet bereikbaar.

Wanneer het brein op overleven staat

Bij stress, overbelasting of langdurige spanning schakelt het brein over op overleven.

Dat is geen zwakte, dat is bescherming.

In die stand:

* wordt denken functioneel en kort

* verdwijnt nuance

* is er weinig ruimte voor zelfonderzoek

* reageert het lichaam sneller dan het hoofd

Reflectie vraagt rust.

Overleven kent die rust niet.

Waarom “even nadenken” dan niet helpt

Goedbedoelde adviezen als:

“Denk er nog eens rustig over na”

“Je moet het gewoon loslaten”

werken vaak averechts.

Niet omdat je het niet wilt,

maar omdat het zenuwstelsel nog geen veiligheid ervaart.

Zonder veiligheid sluit reflectie zich af.

Reflectie begint niet in het hoofd

Echte reflectie ontstaat niet door analyseren,

maar door vertragen.

Door:

* taal die niet duwt

* vragen die niets eisen

* ruimte waarin niets hoeft te worden opgelost

Pas wanneer het lichaam ontspant,

kan het denken volgen.

Niet andersom.

Wat wél helpt wanneer reflectie niet lukt

Wanneer je merkt dat reflecteren niet gaat, helpt het om:

* te stoppen met zoeken naar antwoorden

* te luisteren naar wat je raakt

* woorden te lenen van iemand anders

Een zin uit een boek.

Een passage die blijft hangen.

Een gevoel dat even benoemd mag worden.

Dat is al reflectie.

Waarom herkenning de sleutel is

Herkenning opent wat uitleg gesloten houdt.

Als je leest:

“Dit ben ik.”

ontstaat er ontspanning.

Niet omdat het probleem weg is,

maar omdat je niet meer alleen bent in wat je voelt.

Reflectie mag klein zijn

Reflectie hoeft niet diep, groot of zwaar te zijn.

Een gedachte.

Een ademhaling.

Een moment van stilte.

Dat is genoeg.

Tot slot

Als reflectie niet lukt,

betekent dat niet dat jij faalt.

Het betekent dat je systeem bescherming nodig heeft,

geen extra druk.

Reflectie komt vanzelf terug

wanneer veiligheid weer voelbaar wordt.

Deze tekst maakt deel uit van het Reflective Worlds™ gedachtegoed.