Reflectiedetectie™

Een Manifest voor Bewustzijnsgerichte AI

Luna Verde® / Reflective Worlds - Januari 2026

Juridisch geborgd via i-DEPOT 155156*

Dit manifest introduceert Reflectiedetectie™: een nieuw paradigma voor AI in het mentale domein, gebaseerd op bewustzijn, neurobiologie en menselijke autonomie.

De crisis in Crisis-AI

Overal waar artificiële intelligentie de mentale gezondheid raakt, zien we hetzelfde patroon: Systemen die primair zijn ontworpen om crisis te detecteren. Ze scannen taal op signalen van suïcidaliteit, depressie of angst. Ze activeren protocollen. Ze verwijzen door.

Hoewel dit noodzakelijk is voor veiligheid, is dit paradigma conceptueel beperkt.

Tussen welzijn en crisis ligt een uitgestrekt landschap van innerlijke beweging. Subtiele verschuivingen in ritme, betekenis, narratieve samenhang en de ruimte tussen woorden blijven grotendeels onopgemerkt. Toestanden die nog geen symptoom zijn, maar ook geen balans meer kennen, vallen buiten het bereik van de huidige systemen.

Crisisdetectie ziet pas wat er mis is wanneer het al te laat is om zacht te interveniëren.

Dit manifest introduceert een fundamenteel ander paradigma:

Reflectiedetectie™.

Wat is Reflectiedetectie™

Reflectiedetectie is het waarnemen van innerlijke toestanden, bewustzijnsprocessen en betekenisstructuren zoals die zich in taal ontvouwen over tijd.

Waar crisisdetectie vraagt:

“Is deze persoon in gevaar?”

Vraagt reflectiedetectie:

“Welke bewustzijnstoestand ontvouwt zich hier?”

De fundamentele verschuiving

Waar crisisdetectie kijkt wat iemand zegt,

neemt reflectiedetectie waar hoe iemand spreekt.

Waar crisisdetectie werkt met momentopnames,

volgt reflectiedetectie een innerlijk proces over tijd.

Waar crisisdetectie risico identificeert,

ondersteunt reflectiedetectie bewustzijn.

Waar crisisdetectie symptomen herkent,

ziet reflectiedetectie toestandssignaturen.

Waar crisisdetectie primair de veiligheid van systemen beschermt,

beschermt reflectiedetectie de autonomie van de mens.

Crisisdetectie positioneert AI als een digitale rookmelder.

Reflectiedetectie positioneert AI als een ethisch begrensde spiegel.

De neurofenomenologische basis

Reflectiedetectie rust op vier samenhangende pijlers die klinische ervaring verbinden met bewustzijnswetenschap en technologie.

Polyvagaaltheorie (Porges)

Ontregeling begint in het autonome zenuwstelsel. Verschuivingen naar overlevingsstanden (vecht, vlucht, bevriezing) manifesteren zich in taalritme, toon en affect - lang voordat woorden een crisis benoemen.

Interpersoonlijke neurobiologie (Siegel)

Psychisch welzijn is integratie. Desintegratie toont zich als rigiditeit of chaos in het verhaal dat iemand over zichzelf kan dragen.

Fenomenologie (Merleau-Ponty, Fuchs)

Lijden openbaart zich als verandering in ervaringsstructuur: Tijdsbeleving, Belichaamde aanwezigheid, Betekenisvorming. Deze verschuivingen zijn zichtbaar in de organisatie van taal.

Narratieve zelftheorie (Bruner, McAdams)

Identiteit is geen object maar een dynamisch betekenisproces. Psychische kwetsbaarheid correleert met vernauwing van de innerlijke verhaalruimte.

Psychische ontregeling draagt een unieke signatuur - niet in de inhoud, maar in de structuur van het innerlijke proces.

Toestandssignaturen

De stilte vóór de storm.

Voordat een crisis zich manifesteert in alarmsignalen, verschijnen subtiele verschuivingen in de toestandssignatuur:

* afname van metaforiek en verbeelding.

* toename van technisch of afstandelijk taalgebruik.

* herhaling zonder innerlijke ontwikkeling.

* fragmentatie van temporele samenhang.

* stiltes die terugtrekking dragen in plaats van herstel.

Reflectiedetectie creëert ruimte voor bewustwording op het moment dat de mens zichzelf nog kan horen vóórdat de crisis de stem overneemt.

De rol van AI

Een ethisch begrensde spiegel.

Reflectiedetectie positioneert AI niet als controlemechanisme, maar als gereguleerde spiegel.

“Niet het systeem is ethisch. De relatie die ik vormgeef is ethisch begrensd.”

Functionele verschuiving

* Geen risicoscores → toestandssensitiviteit

* Geen escalatie → reflectieve terugkoppeling

* Geen labeling → taalspiegeling

* Geen oplossingen → bewustzijnsactivatie

Ethische begrenzing

Dit paradigma vereist expliciete kaders:

* Geen diagnostiek - De AI oordeelt niet.

* Geen normering - Er bestaat geen ‘foute’ toestand.

* Geen gedragssturing - De AI adviseert niet, maar opent.

* Geen externe rapportage - Data dient uitsluitend zelfwaarneming.

Aureo

Reflectiedetectie in de praktijk

Aureo is de eerste implementatie van dit manifest en werkt via de Reflective Loop™.

Waarnemen - Horen van woorden én onderstroom.

Vertragen - Toepassing van de Biologische Rem™.

Herformuleren - Spiegelen zonder interpretatie.

Reflectieve vraag - Openen van innerlijke ruimte.

Verankeren - Terugkeer naar belichaamde aanwezigheid.

Het gebruikte taalritme - korte zinnen, witruimte, zachte toon - is geen esthetiek, maar neurobiologisch geïnformeerd ontwerp.

Waarschuwing

Bescherming van de bron

Reflectiedetectie is geen instrument voor:

* surveillance-washing

* commerciële gedragssturing

* paternalisme

* externe monitoring onder het mom van welzijn

Een systeem dat niet longitudinaal werkt en informatie extern rapporteert, is geen reflectiedetectie.

Slotwoord

Van rookmelder naar spiegel

Het is tijd voor een nieuwe ethische laag in AI:

De ethiek van autonome regulatie.

Van incident naar proces.

Van symptoom naar toestand.

Van controle naar autonomie.

Over de auteur

Vanessa de Vries is grondlegger van Luna Verde® en ontwikkelaar van Reflective AI-co-therapy™. Haar werk is gebouwd op achttien jaar klinische ervaring in de zorg en een expliciete focus op menselijke integriteit.

Dit manifest vormt de theoretische basis van Reflective AI-co-therapy™ en de ontwikkeling van Aureo als reflectieve spiegel.

Citeren:

De Vries, V. (2026). Reflectiedetectie: Een manifest voor bewustzijnsgerichte AI.

Luna Verde® / Reflective Worlds. i-DEPOT 155156.